สำหรับคู่รักไทย-ลาว ที่ต้องการจดทะเบียนสมรสให้ถูกต้อง และมีความตั้งใจที่จะดำเนินการจดทะเบียนสมรสด้วยตัวเอง เชื่อว่าหลายท่านอาจมีคำถามมากมายว่าจะเริ่มต้นจากตรงไหนก่อน หนึ่งในคำถามนั้นคือ แบบฟอร์มเอกสารที่ใช้ในการจดทะเบียนสมรสของฝ่ายคนลาว จะไปหาได้ที่ไหน? จะไปซื้อที่ไหน? พิมพ์เอาเองได้ไหม? หรือมีค่าใช้จ่ายเท่าไหร่?
ขอทำความเข้าใจกันก่อนนะครับว่า ขั้นตอนการจดทะเบียนสมรสระหว่างคนไทย และคนลาวนั้น จะต้องเริ่มต้นด้วยการเตรียมเอกสารของฝ่ายคนลาวก่อน เพราะเอกสารที่สำคัญของฝ่ายคนไทย คือ “หนังสือรับรองความประพฤติ” ที่ฝ่ายคนไทยต้องไปขอจากสำนักงานตำรวจแห่งชาตินั้น จำเป็นต้องมีเอกสารของฝ่ายคนลาวไปยื่นประกอบด้วย
ตามความเชื่อของคนทั่วไปคิดว่าแบบฟอร์มที่ใช้ในการทำเรื่องขอจดทะเบียนสมรสไทย-ลาวนั้น สามารถหาดาวน์โหลดได้ทั่วไปในอินเตอร์เน็ต หรือหาซื้อได้ตามร้านถ่ายเอกสารทั่วไปในประเทศลาว ซึ่งจากประสบการณ์ของผู้เขียนเองที่ได้ทำเรื่องจดทะเบียนสมรสไทยลาวมาด้วยตัวเองจนสำเร็จพบว่า เราสามารถหาดาวน์โหลดได้มาใช้ได้ แต่มันก็จะไม่ครบ, เราสามารถไปหาซื้อที่ร้านถ่ายเอกสารก็ได้ แต่ก็จะได้ไม่ครบเหมือนกัน และปัญหาสำคัญก็คือ แบบฟอร์มที่เราได้มาจากแต่ละที่ มันจะเหมือนแบบฟอร์มของแขวงตามทะเบียนบ้านของเราหรือเปล่า อีกทั้งแบบฟอร์มของแต่ละแขวงก็มีหน้าตาไม่เหมือนกันอีก เพราะที่ลาวยังไม่มีแบบฟอร์มมาตรฐานจากส่วนกลาง จึงทำให้แต่ละแขวง ต้องสร้างแบบฟอร์มมาใช้กันเอง
แล้วทำยังไงถึงจะได้แบบฟอร์มที่ครบถ้วน และได้มาตรฐานละ? คำตอบก็คือ ถ้าอยากได้แบบฟอร์มเอกสารครบถ้วน ก็ต้องไปซื้อในหน่วยงานรัฐที่เขาขายอย่างถูกต้องตามกฎหมาย นั่นคือ “ห้องการภายในประจำแขวง หรือห้องว่าการปกครองประจำแขวง” ที่คู่สมรสชาวลาวมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านนั้นๆ อธิบายง่ายๆ คือ คู่สมรสชาวลาว มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านแขวงไหน ก็ให้ไปซื้อที่ ห้องการภายในเมือง, ห้องว่าการปกครองประจำแขวง หรือ กองบัญชาการ ปกส. ประจำแขวง ห้องสันติบาล แผนกคุ้มครองคนต่างประเทศ ในราคา 250,000 – 300,000 กีบต่อชุด (18 ก.พ. 2025)
แบบฟอร์มชุดนี้มีอะไรบ้าง?
แบบฟอร์มเอกสารที่ใช้ในการจดทะเบียนสมรสกับคนต่างประเทศที่ โดยทั่วไปจะมีประมาณ 11 แผ่น แผ่นแรก จะเป็นเอกสารแนะนำ ที่จะบอกว่ามีเอกสารที่ฝ่ายไทย และฝ่ายลาวต้องเตรียมมีรายการใดบ้าง ต้องไปยื่นที่ไหน? แบบฟอร์มของนครหลวงเวียงจันทน์จะมี Running Number กำกับไว้ที่บทแนะนำนี้ และมีตราประทับของแผนกภายใน ประทับไว้ทางด้านข้างทุกแผ่น และแบบฟอร์มทุกแผ่น จะมีตราลายน้ำสีเทาบางๆ เป็นตราโลโก้ของประเทศลาว อยู่ที่กลางแบบฟอร์มด้วย เรียกได้ว่าแบบฟอร์มของนครหลวงเวียงจันทร์ ดูใส่ใจในลายละเอียด และดูสวยงาม ออกแบบได้ดูดีกว่าของแขวงอื่นๆ
ส่วนแบบฟอร์มสำหรับแขวงอื่นๆ เท่าที่ผู้เขียนพบเห็นมา ก็เป็นแบบฟอร์มลักษณะหัวจดหมาย มีตราโลโก้รัฐบาลลาวทั่วไป มีการจัดระเบียบที่ไม่เหมือนกันในแต่ละแขวง กั้นหน้า กั้นหลัง ระยะบรรทัดของข้อความ ขนาดฟอนต์ ก็ไม่เหมือนกัน แต่สิ่งที่เหมือนกันคือ ฟอร์มทุกแผ่น จะมีตราประทับของแผนกภายใน ประทับอยู่ที่เอกสารทุกแผ่น
รายละเอียดเอกสาร
- เอกสารแนะนำ (ເອກະສານແນະນຳ) หน้าที่ 1
- หนังสือคำร้องขอแต่งงาน (ໜັງສືຄຳຮ້ອງຂໍແຕ່ງດອງ) หน้าที่ 2
- ชีวประวัติย่อ (ຊີວະປະຫວັດຫຍໍ້) หน้าที่ 3-4
- หนังสือยั่งยืนที่อยู่ (ໜັງສືຢັ້ງຢືນທີ່ຢູ່) หน้าที่ 5
- หนังสือยั่งยืนสถานะภาพของบุคคล (ໜັງສືຢັ້ງຢືນສະຖານະພາບຂອງບຸກຄົນ) หน้าที่ 6
- หนังสืออนุญาตจากผู้ปกครอง (ໜັງສືອະນຸຍາດຈາກຜູ້ປົກຄອງ) หน้าที่ 7
- หนังสือยั่งยืนสถานะเศรษฐกิจ (ໜັງສືຢັ້ງຢືນຖານະເສດຖະກິດ) หน้าที่ 8
- บทบันทึกการหมั้นหมายระหว่างคู่บ่าว-สาว (ບົດບັນທຶກການໝັ້ນໝາຍລະຫວ່າງຄູ່ບ່າວ-ສາວ) หน้าที่ 9-11
สรุปรายละเอียดขั้นตอนนี้
ไปที่ไหน?
แผนกภายในแขวง (ทะเบียนบ้านฝ่ายคนลาวที่ยื่นขอจดทะเบียนสมรสขึ้นอยู่ที่แขวงไหน ก็ให้ไปที่แขวงนั้น)
ไปเพื่ออะไร?
ไปซื้อแบบฟอร์มคำร้องขอจดทะเบียนสมรสกับชาวต่างชาติ
ใครต้องไป?
ใครไปซื้อก็ได้
ค่าธรรมเนียมรัฐ ?
ค่าเอกสารชุดละ 100,000 กีบ มีเอกสาร 8 อย่าง ประมาณ 11 หน้า (ไม่มีใบเสร็จรับเงิน)
ค่าธรรมเนียมแฝง?
ไม่มีนะ ก็เหมือนซื้อสินค้าทั่วไป
วันรอเอกสาร?
ได้เอกสารเลย ไม่ต้องรอ
เอกสารที่ได้เพิ่ม?
ได้แบบฟอร์มเอกสารของฝ่ายลาว จำนวน 10 ใบ (ไม่นับใบแนะนำแปะหน้า)
ระดับความเครียด
ความโปร่งใส
ข้อแนะนำ อุปสรรค ปัญหา ในขั้นตอนนี้
สำนักงานปกครอง หรือห้องการปกครอง แผนกภายในของแต่ละแขวง มีหน้าที่ในการจัดเตรียมแบบฟอร์ม ให้กับประชาชนที่มีความต้องการจดทะเบียนสมรสอยู่แล้ว ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความเป็นระเบียบเรียบร้อย และความครบถ้วนในการใช้แบบฟอร์มในงานรัฐการ มิเช่นนั้น จะมีการใช้แบบฟอร์มจากแหล่งที่มาต่างๆ เช่นร้านถ่ายเอกสาร หรือดาวน์โหลมาจากอินเตอร์เน็ต ซึ่งจะเกิดความไม่เรียบร้อย
ส่วนตัวเห็นด้วยที่ควรจะซื้อแบบฟอร์มกับภาครัฐ เพราะอย่างน้อยรัฐก็จะมีรายได้จากส่วนนี้ ในราคาชุดละ 100,000 กีบ ประมาณ 150-160 บาทไทย 1อ้างอิงข้อมูล ณ วันที่ 22 พฤษภาคม 2025 กับเอกสารประมาณ 11 แผ่น คิดว่าไม่แพงมากจนเกินไป ข้อเสียคือชื่อเราในทะเบียนบ้านอยู่แขวงไหน เราก็ต้องไปซื้อที่แขวงนั้นนั่นแหละ ที่เป็นปัญหา ยิ่งอยู่ไกล ค่าใช้จ่ายในการเดินทางก็ยิ่งมาก แต่เราสามารถไหว้วานให้ญาติพี่น้อง หรือหมู่เพื่อนซื้อให้เราได้นะ ไม่จำเป็นต้องไปซื้อด้วยตัวเอง
ผู้เขียน ไม่แนะนำ ให้ใช้เอกสารที่ดาวน์โหลดมาจากอินเตอร์เน็ต หรือเอกสารที่ไม่ใช่แบบฟอร์มแท้ ที่มีตราประทับของจริงของแผนกภายในแขวง เอกสารก๊อบปี้สีจากของจริงก็ไม่ได้นะ เพราะถึงแม้เอกสารจะสามารถดำเนินต่อไปได้ตลอดขั้นตอน แต่สุดท้าย ตอนที่เรานำเอกสารทั้งหมดไปยื่นที่กรมตำรวจคุ้มครองคนต่างประเทศ ขั้นตอนก่อนสุดท้ายที่จะไปยื่นรับรองที่กงสุลลาว ใน สปป. ลาว เขาจะตีกลับเอกสารที่ไม่มีตราประทับจริงของแผนกภายในแขวงทันที (ผู้เขียนโดนมาด้วยตัวเอง) ทำให้เราต้องเสียเวลาไปเดินเรื่องอีกครั้ง ต้องกลับไปซื้อแบบฟอร์มที่แขวงใหม่ และต้องเอากลับไปให้นายบ้านของเราเซ็นรับรองเอกสารอีกครั้ง ซึ่งเสียเวลามากๆ
ดังนั้น ถ้าเป็นไปได้ ตอนไปซื้อแบบฟอร์มที่แขวง ให้ซื้อสำรองเอาไว้สักชุดนึง กันผิดพลาด (แต่ถ้าใครคิดว่าชัวร์ก็ไม่ต้องซื้อนะ) และตอนที่นำเอกสารไปให้นายบ้านเขียน หรือเอกสารที่เราต้องเขียนเอง ก็ให้เขียนโดยระมัดระวังที่สุด หรือเขียนผิดให้น้อยที่สุด ความเห็นของผู้เขียนนะ แบบฟอร์มที่มีเขียนผิดบ้าง ยังมีโอกาสผ่านได้มากกว่าเอกสารที่เป็นแบบฟอร์มก็อบปี้ ที่ไม่ใช่ตราประทับจริง
ถ้าใครไม่เชื่อที่ผู้เขียนบอก และคิดว่าใช้เอกสารก๊อบปี้ได้ ไม่ใช้แบบฟอร์มของแขวง ก็สุดแท้แต่ครับ ตัดสินใจเอาเองก็แล้วกันครับ แต่สำหรับผู้เขียนแนะนำให้ใช้แบบฟอร์มของแขวงเลยจะปลอดภัยที่สุด เสียเวลานิดนึง แต่สบายใจนะครับ
หมายเหตุ: เรื่องที่เล่าข้างต้นนี้ เป็นประสบการณ์ส่วนตัวที่ผู้เขียนได้ไปเจอมาด้วยตัวเอง ซึ่งอาจไม่ตรงกับประสบการณ์ของท่านอื่น เจ้าหน้าที่แต่ละเมือง แต่ละแขวง แต่ละที่ ก็มีการปฏิบัติที่ไม่เหมือนกัน เจ้าหน้าที่ที่บริการ และดูแลประชาชนดีก็มีเยอะ ดังนั้น โปรดใช้วิจารณญาณในการศึกษาข้อมูลให้รอบด้านด้วย
